Tabela alergenów – wzór do wydruku
Ostatnia aktualizacja: · zgodne z rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011, załącznik II
W skrócie
Wzór tabeli alergenów do wydruku to gotowy układ: dania w wierszach, 14 alergenów z załącznika II do rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 w kolumnach, legenda pod spodem. Niżej masz wypełniony przykład z polskimi daniami — od żurku po sernik — i generator, który zrobi wersję A4 z Twoim menu, gotową do powieszenia w lokalu.
Większość „wzorów" z sieci to pusty arkusz Excela albo DOCX do ręcznego wpisania. Problem w tym, że pusta krata niczego nie rozwiązuje — restaurator i tak nie wie, czy w żurku zaznaczyć seler (bo bulion) i gorczycę (bo kiełbasa). Dlatego zamiast kolejnego pustego szablonu pokazujemy najpierw wypełniony przykład, potem tłumaczymy każdą decyzję, a na końcu dajesz swoje dania do generatora i pobierasz PDF.
Chcesz od razu swoją tabelę?
Wpisz dania, zaznacz kratki, pobierz PDF A4. Bez konta, bez karty. Aktywacja PDF i kodu QR to 19 zł — raz, bez abonamentu.
Wypełniony wzór na przykładzie polskiej karty
Dziewięć typowych dań, cztery kategorie. Zielony znacznik = alergen jest składnikiem (deklaracja obowiązkowa). Pomarańczowe kółko = może zawierać śladowe ilości, zależnie od kiełbasy, wina czy wspólnej frytownicy — to informacja dobrowolna, którą trzymamy w osobnym oznaczeniu.
| Danie / Napój | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Zupy | ||||||||||||||
| Żurek staropolski z jajkiem i białą kiełbasą | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ | ||||||||||
| Rosół z makaronem | ✓ | ✓ | ✓ | |||||||||||
| Dania główne | ||||||||||||||
| Kotlet schabowy z ziemniakami | ✓ | ✓ | ||||||||||||
| Pierogi ruskie | ✓ | ✓ | ||||||||||||
| Bigos staropolski | ✓ | |||||||||||||
| Desery | ||||||||||||||
| Sernik na spodzie | ✓ | ✓ | ✓ | |||||||||||
| Szarlotka na ciepło | ✓ | ✓ | ✓ | |||||||||||
| Napoje | ||||||||||||||
| Lampka wina (150 ml) | ✓ | |||||||||||||
| Kawa latte | ✓ | |||||||||||||
To przykład dydaktyczny, nie gotowa deklaracja dla Twojego lokalu. Receptury różnią się między kuchniami: jeden schabowy panieruje w samej bułce tartej, drugi maczá go w mleku. Sprawdź własne składy i karty od dostawców, zanim powiesisz tabelę.
Legenda: 14 alergenów do numerowania w karcie
Jeśli zamiast całej tabeli wolisz numerki przy nazwach dań (np. „Żurek¹·³·⁷·⁹"), potrzebujesz stałej legendy. Oto ona — te same numery i skróty, których używa nasz generator. Wydrukuj ją raz i trzymaj obok karty.
Jak wydrukować i gdzie powiesić
Format i czytelność
- • A4 w poziomie — 14 kolumn mieści się bez ściskania.
- • Czcionka na tyle duża, by przeczytać z wyciągniętej ręki (w praktyce od 10–11 pt).
- • Legenda 14 alergenów powtórzona na każdej stronie, nie tylko na pierwszej.
- • Data aktualizacji w stopce — kontroler i obsługa widzą, że tabela żyje.
Gdzie udostępnić
- • Wywieszka przy wejściu lub kasie, w folii albo ramce.
- • Segregator „na życzenie" — z widoczną adnotacją, że jest dostępny.
- • Kod QR na stoliku prowadzący do wersji online — aktualizujesz raz, działa wszędzie.
- • Zawsze przed zamówieniem — informacja po podaniu dania jest już spóźniona.
Papierowy wzór ma jedną wadę: przy każdej zmianie karty drukujesz od nowa i po tygodniu wisi nieaktualny. Dlatego nasz PDF idzie w parze z kodem QR i linkiem — poprawiasz dane w jednym miejscu, a gość zawsze skanuje aktualną wersję.
Kolumna „może zawierać" to nie to samo co „zawiera"
To najczęściej mylona rzecz w tabelach — i dlatego w przykładzie wyżej dostała osobny znacznik. „Zawiera" = alergen jest w recepturze celowo. Jaja w cieście na sernik, mleko w twarogu do pierogów ruskich. Deklaracja obowiązkowa, wynika wprost z rozporządzenia 1169/2011.
„Może zawierać śladowe ilości" = zanieczyszczenie krzyżowe. Ta sama frytownica do panierowanej ryby i do frytek, ten sam nóż, mąka w powietrzu przy wyrabianiu ciasta. Przepisy tego nie regulują — informacja jest dobrowolna. Ale jeśli ją podajesz, musi być prawdziwa i nie może udawać składu.
Rada dla małej kuchni z jedną frytownicą: nie stawiaj „może zawierać" pod każdym daniem, bo wtedy oznaczenie nic nie znaczy i gość przestaje je czytać. Postaw je tam, gdzie naprawdę dzielisz sprzęt — i powiedz o tym obsłudze, bo to ona odpowie przy stoliku.
4 sposoby oznaczania alergenów w menu
Tabela zbiorcza to nie jedyna dopuszczalna forma. Przepisy nie narzucają układu — liczy się czytelność. Oto cztery warianty, których używa polska gastronomia, z uczciwą wadą każdego.
| Sposób | Na czym polega | Wada |
|---|---|---|
| Numery przy daniu | Przy nazwie dania cyfry z legendy, np. „Żurek 1, 3, 7, 9". | Gość musi skakać wzrokiem do legendy; łatwo o literówkę w numerze. |
| Ikony / piktogramy | Symbole (kłos, mleko, jajko) przy daniu zamiast cyfr. | Ładne, ale przy 14 alergenach ikonki robią się drobne i mylące. |
| Tabela zbiorcza | Osobny arkusz: dania w wierszach, 14 alergenów w kolumnach (jak wyżej). | Zajmuje osobną kartkę; wymaga aktualizacji przy każdej zmianie menu. |
| Opis słowny | Pełne zdanie pod daniem: „zawiera gluten, jaja, mleko, seler". | Wydłuża kartę; przy dużym menu robi się nieczytelnie. |
Nasz generator robi jednocześnie tabelę zbiorczą (PDF do powieszenia) i legendę z numerami do przepisania przy daniach — możesz łączyć formy zależnie od tego, gdzie jest miejsce.
7 błędów, które wyłapuje kontrola
Te uchybienia wracają najczęściej w tabelach, które trafiają do nas do poprawy. Przejdź je jak checklistę, zanim powiesisz swoją.
- 1
Tabela nieaktualna wobec menu
Wisi wersja sprzed zmiany karty — jest danie dnia, którego nie ma w tabeli, albo odwrotnie. To pierwsza rzecz, którą widać przy porównaniu z kartą.
- 2
Sklejone orzeszki ziemne i orzechy
To dwie osobne pozycje (5 i 8). Gość uczulony tylko na orzeszki traci informację, gdy wrzucisz je do wspólnej kolumny „orzechy”.
- 3
Zapomniane siarczyny w winie
Wino i suszone owoce to najczęściej pomijany alergen (poz. 12). Lampka wina bez oznaczenia SO₂ to klasyk.
- 4
Ukryty seler i gorczyca w sosach
Seler w bulionie na kostce, gorczyca w majonezie i winegrecie. Nie widać ich w nazwie dania, a są składnikiem.
- 5
Informacja dostępna dopiero po zamówieniu
Tabela schowana „na zapleczu na życzenie” bez widocznej adnotacji, że w ogóle istnieje. Musi być dostępna przed wyborem dania.
- 6
Brak legendy albo nieczytelny druk
Same znaczniki bez wyjaśnienia, co znaczą, albo wydruk tak drobny, że gość i kontroler muszą zgadywać.
- 7
Ustne zapewnienie bez dokumentu
Obsługa „wie, co jest w daniach”, ale nie ma nośnika pisemnego do okazania. Forma ustna jest dopuszczalna tylko, gdy dokument jest dostępny od ręki.
Ile kosztuje błąd w tabeli
Oznakowanie jest częścią jakości handlowej, więc kontroluje je nie tylko Sanepid, ale i IJHARS (Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych), która od 1 lipca 2020 r. obejmuje także gastronomię. Kara wynika z art. 40a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych: za wprowadzenie do obrotu artykułu nieodpowiadającego jakości handlowej — do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej, nie mniej niż 500 zł; za artykuł zafałszowany — nie mniej niż 1000 zł.
Rozpisaliśmy to szerzej, z linkami do ustawy i rozporządzenia, na stronie lista 14 alergenów oraz w przewodniku po przepisach. Warto sprawdzić w źródle — w sieci krąży sporo przekręconych wersji tych kwot.
Zamień wzór na własną tabelę w 5 minut
Wpisujesz swoje dania, generator podpowiada alergeny po nazwie (wpisz „carbonara", zaproponuje gluten, jaja i mleko), a Ty potwierdzasz. Podgląd i link do wysłania obsłudze — za darmo. PDF A4 do wydruku i kod QR odblokowujesz aktywacją za 19 zł, raz, bez abonamentu.
Wypełnij tabelę za darmoBez konta i bez karty. Płacisz dopiero wtedy, gdy chcesz PDF i kod QR.
Najczęstsze pytania o wzór tabeli alergenów
Skąd wziąć wzór tabeli alergenów do wydruku?
Wzór masz na tej stronie: wypełniony przykład z polskimi daniami i legenda 14 alergenów. Możesz go przepisać do własnej karty, ale szybciej wpiszesz swoje dania w generatorze — zaznaczasz kratki i od razu widzisz gotową tabelę. Plik PDF A4 do wydruku odblokowujesz aktywacją za 19 zł.
Czy tabela alergenów musi być w konkretnym formacie?
Nie. Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 nie narzuca wzoru graficznego — liczy się, żeby informacja była rzetelna, dostępna przed zamówieniem i łatwa do odczytania. Układ „dania w wierszach, 14 alergenów w kolumnach, legenda pod spodem” jest po prostu najczytelniejszy przy kontroli i dla gościa.
W jakim formacie wydrukować tabelę alergenów?
Najwygodniej A4 w poziomie — 14 kolumn alergenów mieści się bez ściskania. Ustaw czcionkę tak, żeby dało się ją przeczytać z wyciągniętej ręki (praktycznie od 10–11 pt), a legendę powtórz na każdej stronie. Nasz PDF robi to automatycznie i nie gubi dań po pierwszej stronie.
Czy w tabeli trzeba oznaczać „może zawierać śladowe ilości”?
Nie ma takiego obowiązku. Deklarujesz alergeny użyte celowo jako składnik. „Może zawierać” dotyczy zanieczyszczenia krzyżowego (wspólna frytownica, nóż, deska) i jest dobrowolne — ale jeśli je podajesz, musi być prawdziwe. W przykładzie niżej zaznaczyliśmy je pustym kółkiem, osobno od „zawiera”.
Czy wzór z internetu wystarczy do kontroli Sanepidu?
Sam pusty wzór nie — kontroler patrzy na treść, nie na ładny szablon. Tabela musi odpowiadać Twojemu aktualnemu menu i recepturom, a nie daniom z cudzego przykładu. Wzór jest punktem wyjścia; wartość powstaje, gdy wpiszesz własne dania i zweryfikujesz alergeny ze specyfikacji dostawców.
Twoja tabela alergenów gotowa w 5 minut
Wpisujesz dania, zaznaczasz alergeny, widzisz gotową tabelę. Bez konta i bez karty. Dopiero PDF do powieszenia w lokalu i kod QR kosztują 19 zł — raz, bez abonamentu.
Wypełnij tabelę za darmo